السيد عبد الحسين الطيب
118
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
اطهار ، و اخبار بسيارى به اين معنى اشاره دارد ، و در بعضى ما ولد حسن و حسين ( ع ) هستند ، و در بعضى والد رسول اللَّه و ما ولد ائمه از ذريه رسول اللَّه . اقول : آنچه به نظر اقرب ميآيد حديث مروى از حضرت صادق ( ع ) است كه فرمود : آدم و انبياء و اوصياء از نسل آدم است و بقيه اخبار بيان مصاديق است زيرا اشرف مخلوقات الهى همين انبياء و اوصياء انبياء كه داراى مقام عصمت و طهارت هستند بالاخص محمد و آل محمد صلوات اللَّه عليهم اجمعين . [ سوره البلد ( 90 ) : آيه 4 ] لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ ( 4 ) كبد زحمت و مشقت و شدت و سختى است . انسان در بين مخلوقات زحمت و مشقت او از همه بالاتر و بيشتر است چنانچه ميفرمايد : وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً نساء آيه 28 . زيرا پس از طى مراحل رحم تا به دنيا بيايد از زمان ولادت تا زمان رحلت در معرض بلاهاى دنيوى بسيار هست كه گفتند در وصف دنيا : دار بالبلاء محفوفه و بالغدر موصوفة ، و از افلاطون است كه گفت : الافلاك قسى و الحوادث سهام و الانسان هدف و الرامى هو اللَّه فاين المفر . امير المؤمنين فرمود : فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ ذاريات آيه 50 بعلاوه در كليه امور معيشت احتياجات بسيار دارد هم بهم نوع خود حتى بممالك خارجه هم بساير مخلوقات از حيوانات و نباتات و جمادات و غير اينها اين احتياجات دنيوى او است اما احتياجات دينى كه مكلف به تكليفات زيادى است بواسطه عقل كه به او داده شده كه اصلا تكليف از ماده كلفت است و زحمت كه ميفرمايد : إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا احزاب آيه 72 . و احتياج بارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و تعلم در خدمت علماء و غير اينها ، بعلاوه مسئوليت آن عالم و سير عقبات از حين موت و قبر و برزخ و صحراى محشر تا كارش بكجا بكشد نجات پيدا كند يا به هلاكت بيفتد اى واى به حال انسان . [ سوره البلد ( 90 ) : آيه 5 ] أَ يَحْسَبُ أَنْ لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ ( 5 ) آيا گمان مىكند كه احدى بر او قدرت ندارد . هر چه بخواهد ظلم و فسق و